المحقق السبزواري
842
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
تعالى لقوم أحبّ إرشادهم : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ! أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ، فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ . « 1 » و الرّدّ « 2 » إلى اللّه ، الأخذ بمحكم كتابه ، و الرّدّ إلى الرّسول ، الأخذ بسنّته الجامعة غير المفرّقة . » « و بازگردان به سوى خداى و رسول او آنچه گرانبار سازد تو را از كارهاى مشكل ، و مشتبه گردد بر تو از كارها . پس ، بتحقيق كه خداى عز و جلّ فرمود از جهت قومى كه دوست داشت راهنمايى ايشان را : خ اى آن كسانى كه ايمان آوردهايد ! فرمان بريد خدا را و پيغمبر او را و صاحبان امر را - يعنى ، حاكمان و واليان به حقّ را كه امامان عادل و نايبان ايشانند - پس ، اگر خلاف و نزاع كنند در چيزى و مشتبه شود حكم آن بر شما ، پس بازگردانيد آن را به سوى خدا و پيغمبر او . خ پس ، روكردن [ به ] خدا ، فراگرفتن محكم كتاب اوست - يعنى ، آنچه در قرآن واضح باشد - و روكردن به سوى پيغمبر اخذ است و فراگرفتن سنّت جامعهء آن حضرت كه جمعكننده و الفتدهندهء خلق است بر طاعت الهى و فرمانبردارى او ، و افتراقدهنده نيست . » « ثمّ اختر [ 210 ب ] للحكم بين النّاس أفضل رعيّتك في نفسك ، ممّن لا تضيق به الأمور ، و لا تمحّكه الخصوم ، و لا يتمادى في الزّلّة ، و لا يحصر من الفيء إلى الحقّ إذا عرفه ، و لا تشرف نفسه على طمع ، و لا يكتفي بأدنى فهم دون أقصاه ؛ و أوقفهم في الشّبهات ، و آخذهم بالحجج ، و أقلّهم تبرّما بمراجعة الخصم ، و أصبرهم على تكشيف « 3 » الأمور ؛ و أصرمهم عند اتّضاح الحكم ، ممّن لا يزدهيه إطراء ، و لا يستميله إغراء ، و أولئك قليل . » در اين فقرات ، حضرت بيان شرايطى نموده كه در قضات و حكمكنندگان ميانهء خلق معتبر است . فرموده : « پس از آن ، اختيار كن از جهت حكم كردن و قضا نمودن در ميان مردم افضل رعيّت در نفس و اعتقاد تو ، چنان كسى كه تنگ نشود به سبب او كارهاى مردم - يعنى ، كارها را بر مردم تنگ نسازد - و غالب نشوند بر او دشمنان به لجاج و طغيان ؛ و متمادى نباشد در لغزيدن - يعنى ، غلط و لغزش بسيار ننمايد - و درنماند از
--> ( 1 ) . نساء : 59 . ( 2 ) . ديگر نسخ : « فالرّدّ » ( 3 ) . در ديگر نسخ « تكشّف » ضبط شده است .